Cynk a odporno┼Ť─ç123

.Cynk to pierwiastek, kt├│ry jest niezb─Ödny do wykszta┼écenia prawid┼éowo dzia┼éaj─ůcego uk┼éadu immunologicznego (odporno┼Ťciowego). Pierwsze doniesienia o roli cynku we wzmacnianiu odporno┼Ťci pojawi┼éy si─Ö ju┼╝ w 1834 roku. Kiedy to podj─Öto pr├│by oceny roli cynku w kszta┼étowaniu si─Ö i prawid┼éowym funkcjonowaniu uk┼éadu immunologicznego chroni─ůcego nas przed infekcjami. Badania potwierdzi┼éy, ┼╝e cynk jest niezb─Ödny do wykszta┼écenia prawid┼éowej odporno┼Ťci.

Jak działa cynk?

Przede wszystkim jest niezb─Ödny do prawid┼éowego dojrzewania i funkcjonowania grasicy. Gruczo┼éu, w kt├│rym powstaj─ů limfocyty T, kom├│rki bior─ůce udzia┼é w zwalczaniu infekcji. Cynk wp┼éywa te┼╝ bezpo┼Ťrednio na aktywacj─Ö hormonu tymuliny. Kt├│ry jest wydzielany przez grasic─Ö i odpowiada za kszta┼étowanie si─Ö oraz r├│┼╝nicowanie w┼éa┼Ťnie limfocyt├│w T – kom├│rek odpowiedzialnych za odporno┼Ť─ç.
Limfocyty T to grupa kom├│rek o r├│┼╝nych funkcjach. W tej grupie wyodr─Öbnione zosta┼éy kom├│rki odpowiedzialne za wsp├│┼éprac─Ö z innymi elementami uk┼éadu odporno┼Ťciowego odpowiedzialnymi za produkcj─Ö przeciwcia┼é (tzw. limfocyty T pomocnicze). Oraz te kt├│re s─ů odpowiedzialne za bezpo┼Ťrednie ÔÇ×usuwanieÔÇŁ kom├│rek zaka┼╝onych wirusami lub kom├│rek zniszczonych dzia┼éaniem toksyn bakteryjnych (tzw. limfocyty T cytotoksyczne). Za r├│┼╝nicowanie si─Ö limfocyt├│w T odpowiada hormon tymulina, a za jej prawid┼éowe dzia┼éanie cynk.

Jeszcze innym mechanizmem w zapobieganiu infekcjom wirusowym, w kt├│rym cynk odgrywa bardzo wa┼╝n─ů rol─Ö,jest uniemo┼╝liwiane przez jony cynku przylegania wirus├│w do kom├│rek ┼Ťluz├│wki uk┼éadu oddechowego.

Jak to si─Ö dzieje?

Na powierzchni kom├│rek b┼éony ┼Ťluzowej uk┼éadu oddechowego znajduj─ů si─Ö receptory (ICAM-1), kt├│re ÔÇ×pasuj─ůÔÇŁ do receptor├│w wyst─Öpuj─ůcych na powierzchni wirusa (sprawdzono to w przypadku rhinowirusa). To dopasowanie u┼éatwia wirusom przyleganie do kom├│rek i wnikanie do ich wn─Ötrza, a przez to namna┼╝anie si─Ö wirus├│w. Jony cynku r├│wnie┼╝ ÔÇ×pasuj─ůÔÇŁ do receptor├│w ICAM-1 i z ┼éatwo┼Ťci─ů si─Ö do nich przy┼é─ůczaj─ů blokuj─ůc miejsce wirusom. Taka blokada uniemo┼╝liwia wnikanie wirusa do wn─Ötrza kom├│rki uk┼éadu oddechowego i rozw├│j infekcji.
Bior─ůc pod uwag─Ö jak wa┼╝n─ů rol─Ö odgrywa cynk w kszta┼étowaniu si─Ö odporno┼Ťci mo┼╝emy przewidzie─ç, ┼╝e jego niedob├│r b─Ödzie wp┼éywa┼é na spadek odporno┼Ťci. A przez to wi─Öksz─ů podatno┼Ť─ç organizmu na infekcje. Niski poziom cynku przed┼éu┼╝y czas przebiegu infekcji. Odporno┼Ť─ç organizmu b─Ödzie obni┼╝ona zar├│wno w stosunku do antygen├│w zale┼╝nych od limfocyt├│w T oraz antygen├│w dla zwalczania, kt├│rych wa┼╝ne jest wytwarzanie przeciwcia┼é.
Przeprowadzone badania (metaanaliza) dowiod┼éy, ┼╝e cynk przyjmowany w tabletkach mo┼╝e skr├│ci─ç czas przezi─Öbienia. Dlatego tak wa┼╝ne jest stosowanie cynku ju┼╝ w pierwszych dniach wyst─ůpienia objaw├│w infekcji.

Niezwykle istotne jest wsparcie cynkiem os├│b, kt├│re s─ů w grupie ryzyka niedoboru cynku, a wi─Öc:

  • os├│b starszych,
  • os┼éabionych, zw┼éaszcza po przebytych chorobach,
  • dzieci w wieku dojrzewania,
  • os├│b stosuj─ůcych restrykcyjne diety.

W okresie wzmo┼╝onej zachorowalno┼Ťci na infekcje dr├│g oddechowych, czyli wiosn─ů i jesieni─ů, warto przyjmowa─ç cynk profilaktycznie. W celu poprawienia odporno┼Ťci i przygotowania organizmu do obrony przed zaka┼╝eniem.

Referencje

  1. I.Mo┼äka, D. Wiechu┼éa Znaczenie cynku dla organizmu ludzkiego w aspekcie suplementacji tego pierwiastka.Ann. Acad. Med. Siles. (online) 2017; 71: 314ÔÇô325
  2. Michelle Science MD, Jennie Johnstone MD, Daniel E. Roth MD PhD, Gordon Guyatt MD MSc, Mark Loeb MD MSc. Zinc for the treatment of the common cold: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. CMAJ, July 10, 2012, 184(10)
  3. Klaus-Helge Ibs and Lothar Rink. Immunity Enhanced by Trace Elements. 0022-3166/2003 American Society for Nutritional Sciences